
محمد انور بیجارزهی، نماینده چابهار در مجلس شورای اسلامی، در روز ۴ بهمن ۱۴۰۳ و در مراسم تودیع و معارفه رئیس منطقه آزاد چابهار، از یک فاجعه انسانی پرده برداشت. بر اساس اظهارات این مقام رسمی، ۲۸ نفر در منطقه مرادآباد چابهار، به دلیل آویزان و رها بودن کابلهای برق و عدم رسیدگی ادارات مربوطه، جان خود را از دست دادهاند. این کابلها، بهویژه در زمان بارندگی، رسانا شده و باعث برقگرفتگیهای مرگبار شدهاند.
بحران مرگبار برقگرفتگی در چابهار و بیتوجهی مسئولان
بررسیهای روزنامه اعتماد از آمار منتشرشده توسط سازمان پزشکی قانونی کشور نشان میدهد که طی یک بازه ۱۰ ساله (۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲)، ۶,۱۱۰ نفر در ایران بر اثر برقگرفتگی جان باختهاند.
با توجه به این دادهها، میانگین سالانه مرگ بر اثر برقگرفتگی در کشور حدود ۶۱۱ نفر برآورد شده است. بنابراین، مرگ ۲۸ نفر تنها در یک منطقه از چابهار، رقمی بیش از ۴.۵ درصد از میانگین کل کشور در یک سال را شامل میشود.
اگرچه در گزارش نماینده چابهار، تاریخ دقیق این ۲۸ مورد مرگ مشخص نیست، اما این آمار برای شهری با جمعیت کم و سطح بالای محرومیت، بسیار نگرانکننده و هشداردهنده است. علاوه بر این، باید در نظر داشت که این آمار تنها مربوط به برخی محلات حاشیهای چابهار بوده و تمام شهرستان چابهار و حتی بلوچستان را بهطور کامل در بر نمیگیرد.
محرومیت، بحران ایمنی برق در چابهار و نقض حقوق اولیه مردم
چابهار، به گواه سازمان ملی زمین و مسکن، بیشترین نسبت جمعیت حاشیهنشینی در کشور را دارد. حدود نیمی از جمعیت این شهر، در مناطق حاشیهای مانند کمب، مرادآباد، میرآباد، جنگلوک، عثمانآباد و رمین زندگی میکنند و از برقرسانی استاندارد و حق اساسی دسترسی به خدمات زیرساختی محروماند.
تمام این مناطق، فاقد شبکه منظم و ایمن برقرسانی هستند. فشار بیش از حد جمعیت بر شبکه نامنظم توزیع برق، تعداد محدود ترانسها و بیتوجهی مسئولان باعث شده است که قطعیهای مکرر برق، اتصال سیمهای فرسوده و در نهایت برقگرفتگیهای مرگبار، به یک بحران روزمره تبدیل شود.
در محله کمب، مردم ناچارند با هزینه شخصی سیمهای برق پارهشده را ترمیم کنند. بااینحال، این سیمها به دلیل فشار بیش از حد بر شبکه و رطوبت بالای هوا، مجدداً قطع شده و خطرات جدیدی ایجاد میکنند. در سال ۱۳۹۶، پارگی سیمهای برق ناشی از هوای شرجی، باعث مرگ یک بازیکن کریکت به نام مراد جدگال در چابهار شد. و البته مرگ کودکان زیادی که هر ساله در چابهار بر اثر برقگرفتگی کشته میشوند.
سوءاستفاده اقتصادی از مردم؛ برق ناکارآمد، همراه با جریمههای تحمیلی
در طول سالهای اخیر، شرکت برق چابهار که متولی اصلی و قانونی برقرسانی به محلات حاشیهای است، نهتنها این کار را بهصورت ناقص و غیراستاندارد انجام داده، بلکه مردم حاشیهنشین را، علاوه بر پرداخت هزینه امتیاز برق، مجبور به پرداخت مبالغ چند میلیونی بهعنوان جریمه کرده است.
با وجود پرداخت این هزینهها توسط مردم، تاکنون تنها چند دستگاه ترانس محدود در این مناطق فعال است که بهشکل بسیار ضعیفی برقرسانی میکنند. نتیجه این بیتوجهی و عدم رسیدگی، افزایش شمار قربانیان برقگرفتگی، بهویژه در میان کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال بوده است.
نقض حق حیات؛ زیرساختهای فرسودهای که جان مردم بلوچ را میگیرد
اظهارات نماینده مردم چابهار درباره مرگ ۲۸ نفر بر اثر برقگرفتگی، تنها بخشی از یک بحران گستردهتر است که سالهاست جان مردم بلوچ را تهدید میکند.
محرومیت عامدانه، نبود شبکه استاندارد برق، عدم رسیدگی نهادهای مسئول و افزایش جمعیت در استفاده از زیرساختهای فرسوده، نهتنها زندگی روزمره مردم را مختل کرده، بلکه جان آنها را نیز به خطر انداخته است.
در حالی که برق، در دنیای مدرن امنیت و رفاه را برای مردم تأمین میکند، در چابهار، این زیرساخت ناکارآمد، به ابزاری برای مرگ و فاجعه تبدیل شده است. استمرار این وضعیت در کنار عدن پاسخگویی مسئولان، نمونهای آشکار از نقض حقوق اولیه مردم بلوچ است.
دیدگاهتان را بنویسید