گزارش تفصیلی وضعیت دو جوان بلوچ بازداشت‌شده: یاسب (یاسر) پرنیان کوهی و طارق بنکان
یاسب پرنیان کوهی که در شناسنامه به نام یاسر ثبت شده، ۲۳ ساله و فرزند هیبتان، به همراه طارق بنکان، ۱۹ ساله و فرزند الیاس، هر دو از روستای جکیگور در شهرستان راسک، برای خرید یک موتورسیکلت به چابهار سفر کرده بودند. این دو جوان در حالی که به دلیل ناکامی در خرید موتورسیکلت به روستای خود بازمی‌گشتند، توسط نیروهای امنیتی در ایست و بازرسی یداللهی نوبندیان بازداشت شدند.
بر اساس گفتگویی که کمپین حقوق بشر بلوچستان با یکی از نزدیکان این دو جوان بازداشت شده داشته است، آنها یک قبضه کلت غیرقابل استفاده و فرسوده به همراه داشته‌اند که صرفاً برای تأمین امنیت شخصی حمل می‌شده و این بازداشت نیز به دنبال گزارش مغرضانه یک مخبر صورت گرفته است.
وضعیت بازداشت و انتقال
پس از دستگیری، یاسب و طارق به مدت دو روز در بازداشتگاه اطلاعات چابهار نگهداری شدند. گزارش‌هایی از ضرب و شتم شدید و شکنجه فیزیکی آنها در این بازداشتگاه، وجود دارد. آنها پس از دو روز بدون اطلاع خانواده‌هایشان، به زاهدان منتقل شدهاند. یاسب یک ماه و طارق بیست روز در بازداشت موقت در شهر زاهدان نگهداری شدهاند و در این مدت نیز به‌طور مکرر تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفته‌اند.
هیچ پرونده رسمی علیه این دو جوان تشکیل نشده و درخواست آنها برای پیگیری قانونی نیز بی‌پاسخ مانده است. علاوه بر این، آنها از دسترسی به وکیل محروم بوده و در تمام این مدت هرگز به دادگاه منتقل نشده‌اند. پس از پایان بازداشت موقت، یاسب به بند ۹ سیاسی زندان زاهدان منتقل و طارق نیز به بند ۹ قانونی فرستاده شده است.
اعترافات تحت فشار
در بازداشتگاه اطلاعات زاهدان، یاسب و طارق به شدت تحت فشار قرار گرفته‌اند تا اعتراف کنند که با گروه‌های مسلح بلوچ همکاری داشته‌اند. یاسب، به دلیل شکنجه‌های شدید، از جمله کشیدن ناخن‌هایش، به این اتهامات اعتراف کرده است. طارق نیز تحت فشار، حمل کلت را به عهده گرفته اما همکاری با گروه‌های مسلح را انکار کرده است.
بنا به اظهارات خویشاوندان این دو جوان، مساله‌ای که درباره آنها وجود دارد این است که آنها تاکنون هیچ سابقه‌ای از فعالیت‌های سیاسی یا نظامی نداشته‌اند و حمل کلت نیز به دلیل شرایط امنیتی خاص منطقه و بیشتر برای حفاظت شخصی بوده است.
وضعیت کنونی
یاسب پس از هشت ماه نگهداری در بند ۹ سیاسی، به بند ۲ زندان زاهدان منتقل شده است. وضعیت جسمانی او به دلیل شکنجه‌های شدید نامساعد گزارش شده و دسترسی وی به امکانات درمانی نامشخص است. طارق همچنان در بند ۹ قانونی نگهداری می‌شود و اطلاعات دقیقی درباره شرایط کنونی او در دسترس نیست.
در طول مدت بازداشت، این دو جوان تنها یک یا دو بار ملاقاتی کوتاه با خانواده‌هایشان داشته‌اند. خانواده‌های آنها، که از قشرهای کم‌درآمد و فقیر جامعه هستند، در تلاش‌اند تا از وضعیت حقوقی و سلامت فرزندانشان مطلع شوند، اما تاکنون هیچ پاسخی از سوی مراجع رسمی و قضائی دریافت نکرده‌اند.
تحلیل اجتماعی و فرهنگی
بلوچستان با مشکلاتی چون نبود امنیت پایدار، ضعف در اجرای عدالت و خصومت‌های شخصی روبه‌رو است. در چنین شرایطی، گویا حمل سلاح برای حفاظت شخصی در میان برخی از ساکنان مناطق مختلف شهری و روستایی رواج دارد. یاسب و طارق نیز ظاهراً به همین دلیل اقدام به حمل سلاح کرده‌اند. به طور دقیق منشأ و منبع تهیه این سلاح‌ها مشخص نیست، اما برخی فعالان بلوچ ریشه این سلاح های منتشر شده در سطح جامعه را وابسته به برخی ارگان های نظامی داخل کشور می‌دانند.
به طور کلی، نبود شفافیت در روند بازداشت، بازجویی این دو جوان، پرسش‌هایی را درباره نحوه رسیدگی به چنین پرونده‌هایی ایجاد کرده است. اعترافاتی که تحت فشار به‌دست آمده‌اند، قابلیت استناد قانونی را زیر سؤال می‌برند و لزوم بررسی دقیق‌تر چنین مواردی را نشان می‌دهند.
نتیجه‌گیری
پرونده یاسب پرنیان کوهی و طارق بنکان نمونه‌ای از چالش‌های حقوقی و انسانی در مناطقی مثل بلوچستان است. بازداشت بدون اطلاع خانواده، عدم دسترسی به وکیل، بلاتکلیفی حقوقی و شکنجه‌های گزارش‌شده، مواردی هستند که نیازمند توجه بیشتر نهادهای مسئول است. بررسی شفاف و قانونی این پرونده‌ها می‌تواند از تکرار چنین مواردی جلوگیری نماید.
اهمیت رعایت حقوق انسانی و قانونی تمامی افراد، صرف‌نظر از شرایط و اتهامات، از مهمترین وظایف حکومت در برابر مردم است.
دیدگاهتان را بنویسید