
در حاشیه پنجاهونهمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد که در تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۵ در ژنو برگزار شد، نشست جانبیای با محور «وضعیت حقوق بشر در ایران، با تمرکز بر زندانیان سیاسی، مرگهای مشکوک در بازداشت و اعدامها» در سالن XXV کاخ ملل برگزار گردید. در این نشست، جمعی از فعالان حقوق بشر از جمله مھیم بلوچ-سرخوش، شیوا محبوبی، مریم بنیهاشمی، بابک بهزادی و عادل محمودی حضور داشتند. مدیریت جلسه را دکتر لئوناردو آر. پرز از مؤسسه مطالعات توسعهای ژنو برعهده داشت.
مھیم سرخوش در سخنرانی خود با عنوان «بلوچستان – مستعمرهای در درون ایران»، تصویری دردناک از وضعیت مردمان بلوچ ترسیم کرد و گفت که این منطقه نهتنها از سوی جمهوری اسلامی به عنوان بخشی از ملت تلقی نمیشود، بلکه با آن همچون منطقهای اشغالی رفتار میشود که باید سرکوب، نظامیسازی و غارت گردد.
او تاکید کرد که مردم بلوچ از ابتداییترین حقوق محروماند: • در حوزه اقتصادی از اشتغال و توسعه کنار گذاشته شدهاند، • در حوزه سیاسی نمایندگی و مشارکت ندارند، • از نظر اداری حتی بسیاری فاقد شناسنامهاند، • و به دلیل هویت قومی و مذهب سنی، هدف تبعیض سیستماتیک قرار دارند.
سرخوش بخش عمدهای از سخنان خود را به اعدامهای فراقانونی، بازداشتهای گسترده و شرایط غیرانسانی زندانها اختصاص داد. به گفته او، تنها در پنجماهه نخست سال جاری میلادی (ژانویه تا مه ۲۰۲۵)، دستکم ۵۲ زندانی بلوچ اعدام شدهاند که اغلب بدون دسترسی به وکیل، محاکمه عادلانه یا امکان وداع با خانواده، جان خود را از دست دادهاند. بسیاری از اتهامات مطرحشده علیه آنان نیز مبتنی بر اعترافات اجباری تحت شکنجه بوده است.
او از زندانهای زاهدان، چابهار، ایرانشهر، سراوان و زابل به عنوان مراکز شکنجه و تحقیر یاد کرد و افزود: بازداشتهای بدون محاکمه حتی تا ۱۲ سال ادامه مییابد. از مارس تا ژوئن ۲۰۲۵، بیش از ۲۲۵ بلوچ، از جمله ۱۳ کودک، ۶ زن (یکی باردار) و ۹۳ فرد بدون شناسنامه بازداشت شدهاند.
سرخوش همچنین به خشونتهای مرزی و قتل سوختبران و ماهیگیران سنتی اشاره کرد و نظامیسازی سواحل مکران را «استعمار اقتصادی» توصیف کرد. او گفت که حملات مکرر نیروهای سپاه پاسداران به بنادر سنتی مانند کلاھی و کرگان، زندگی و معیشت مردم بلوچ را نابود کرده است.
در پایان، سرخوش با دعوت از سازمانهای بینالمللی و دولتهای دموکراتیک برای تحقیق و نظارت بر وضعیت زندانها و بازداشتها، خواستار فشار بر جمهوری اسلامی برای توقف اعدامها و پایان دادن به سیاستهای سرکوبگرایانه در بلوچستان شد.
او با جملهای تأثیرگذار سخنان خود را به پایان رساند:«بلوچستان سرزمین خاموشی نیست؛ صدای آن سرکوب شده، اما هنوز خاموش نشده است. ما از جامعه جهانی میخواهیم گوش دهند، اقدام کنند و در کنار ما بایستند.»
دیدگاهتان را بنویسید